Krantenadvertentie aanleveren als PDF: de 240%-inktlimiet, ISOnewspaper26v4 en GWG2015 uitgelegd

Een krantenadvertentie komt door de controle als je elke kleur in de PDF, RGB én bestaande CMYK, omzet naar het ICC-profiel dat de krant noemt (meestal ISOnewspaper26v4 of WAN-IFRAnewspaper26v5) en het bestand opslaat als PDF/X-4. Pas die omzetting brengt de inktdekking terug naar 240% of minder. Het krantenprofiel alleen als label meegeven verandert geen enkel getal in je bestand.

Misschien heb je een advertentie geboekt in de regionale krant voor je makelaardij, je vereniging of het zomerfestival, en staat er in de aanleverspecificaties GWG2015_NewspaperAds_CMYK, ISOnewspaper26v4 en "max. 240% totale inkt". Je advertentie komt uit Canva, Word of Publisher, of van een ontwerper die hem maakte voor glanzende flyers. Hieronder lees je wat die termen betekenen en hoe je het bestand in orde maakt.

Belangrijkste punten

• Krantenpapier is zuigend en wordt coldset gedrukt, daarom begrenst het ECI-profiel ISOnewspaper26v4 de inktdekking op 240%.

• Inktdekking is cyaan + magenta + geel + zwart op één punt. Een rijk zwart van 75/68/67/90 komt op 300%.

• Een output intent is een label. Alleen een echte kleuromzetting verlaagt de inkt.

• Gebruik precies het profiel dat je krant noemt: v4 (240%), v5 (220%) of bij sommige Belgische titels zelfs ISO Coated v2 300.

• 240% is een plafond, geen doel. Laat de eigen controle van de krant als laatste stap lopen.

Waarom begrenzen kranten de inkt op 240%?

Kranten begrenzen de inkt omdat het papier niet meer kan opnemen. Het European Color Initiative noemt ISOnewspaper26v4 voor coldset krantendruk volgens ISO 12647-3:2005, met een puntaanwas van 26% en een maximale inktdekking van 240%. De ICC-registratie van IFRA26 vermeldt dezelfde 26% toonwaardetoename.

Krantenpapier is dun, ongestreken en zuigend. Op een coldset-pers wordt de inkt niet met warmte gedroogd: hij trekt in het papier, en de rasterpunten lopen daarbij uit. Dat uitlopen is die 26% puntaanwas. Stapel je te veel inkt op één plek, dan blijft die nat. Hij vlekt, geeft af op de pagina ertegenover als kranten gevouwen en gestapeld worden, en donkere vlakken lopen dicht tot één egale vlek.

Volgens Prepressure zat in 2011 53% van de advertenties die bij Nederlandse krantendrukkers binnenkwamen boven de 240%. De pagina vermeldt niet waar die analyse vandaan komt, dus zie het als een indicatie en niet als een meting.

Profielen voor gestreken papier laten meer toe: 300% voor PSO Coated v3 (ICC-registratie) en 330% voor ISO Coated v2. Een advertentie die voor een tijdschrift of flyer is gemaakt, is daardoor vaak te zwaar voor krantenpapier.

Wat is inktdekking en hoe reken je die uit?

Inktdekking, in het Engels total area coverage en vaak afgekort tot TAC, is de som van de vier procesinkten op één punt: cyaan + magenta + geel + zwart. Elke inkt loopt van 0 tot 100%, dus het theoretische maximum is 400%. Drukkers kijken naar de hoogste waarde op de pagina, niet naar het gemiddelde.

Een rekenvoorbeeld: veel ontwerpers gebruiken voor grote koppen een "rijk zwart", bijvoorbeeld 75% cyaan, 68% magenta, 67% geel en 90% zwart. Tel ze op: 75 + 68 + 67 + 90 = 300%. Prima op gestreken papier met een profiel van 300%. Op krantenpapier zit je 60 punten boven de grens.

Gewoon zwart van 100% K komt daarentegen uit op precies 100%. Zet tekst en dunne lijnen daarom in puur zwart.

Inktdekking is niets meer dan de vier CMYK-percentages op één punt bij elkaar opgeteld.

Foto's zijn lastiger. De schaduwen in een beeld dat voor gestreken papier is voorbereid, zitten meestal dicht tegen het plafond van dat profiel aan, en die pas je niet pixel voor pixel aan. Dat moet de kleuromzetting doen.

Wat vraagt GWG2015_NewspaperAds_CMYK precies?

GWG2015 is een familie aanleverspecificaties voor PDF van de Ghent Workgroup; NewspaperAds_CMYK is de variant voor krantenadvertenties. Het GWG-overzicht van de verschillen tussen 1v4 en 2015 noemt drie punten die hier tellen:

1. Het bestand moet PDF/X-4:2010 zijn. De Nederlandstalige GWG2015-workflowgids is daar stellig over: er is maar één geldige PDF/X-4-standaard, en dat is PDF/X-4:2010.

2. Inkt wordt gemeten als effectieve dekking na het renderen, inclusief transparantie en overprint. Een schaduw die op zichzelf goed is, kan over de grens gaan waar een transparante vorm eroverheen valt.

3. Een output intent met een geldig ICC-profiel is verplicht.

Het getal 240% staat niet in de GWG-documenten zelf. Het komt uit het profiel: Mediahuis Nederland noemt voor zijn kranten ISOnewspaper26v4 naast de preset GWG2015_NewspaperAds_CMYK.

ISOnewspaper26v4 of WAN-IFRAnewspaper26v5: welke heb je nodig?

Gebruik precies het profiel dat je krant of de drukkerij noemt. ISOnewspaper26v4 staat 240% inktdekking toe (ECI), terwijl de opvolger WAN-IFRAnewspaper26v5, gebaseerd op ISO 12647-3:2013, 220% toestaat (pdf-aktuell). En sommige kranten gebruiken helemaal geen krantenprofiel.

Mediahuis België is de verrassing. De aanleverspecificaties voor krantenadvertenties vragen om ISO Coated v2 300, maximaal 300% en een bestandsnaam die eindigt op _IC.pdf. Zet je die advertentie "voor de zekerheid" om naar krantenpapier, dan lever je een bestand aan waar ze niet om vroegen. Kies voor die specificatie ISO Coated v2 300% in plaats van een krantenprofiel; de online converter hieronder biedt die ook.

Lees ook de hele specificatie. Janssen/Pers noemt daarnaast PDF 1.3 en 6 mm afloop, dus vraag na of PDF/X-4 wordt geaccepteerd. Amerikaanse drukkers werken met GRACoL en SWOP. Voor ander drukwerk lees je welk kleurprofiel je drukker wil.

Waarom verlaagt het krantenprofiel instellen de inkt niet?

Omdat een output intent het bestand beschrijft, maar niet verandert. In onze eigen test mat een bestand dat alleen het krantenprofiel als label kreeg (output intent ingesteld, kleuren berekend met een vaste formule) 289% inktdekking. Op het label stond krantenpapier. De getallen zaten 49 punten boven de grens.

Adobe bevestigt dat in de Acrobat-help over output intents: een output intent beïnvloedt hoe je het bestand bekijkt en afdrukt, maar zet de kleuren in de PDF niet om.

InDesign heeft een vergelijkbare valkuil. Over de exportoptie Convert to Destination (Preserve Numbers) schrijft Adobe in de documentatie over PDF-opties in InDesign: "Untagged color objects … and native objects (such as line art or type) are not converted." Oftewel: je CMYK-tekst, kaders en dat rijke zwart van 300% houden hun getallen, ook onder een krantenlabel.

Een andere output intent laat de getallen ongemoeid; alleen een echte omzetting rekent ze opnieuw uit.

De oplossing is een echte kleuromzetting: elke RGB- en CMYK-waarde opnieuw berekend via het krantenprofiel, met behoud van het uiterlijk voor zover krantenpapier dat toelaat. Hoe dat precies werkt, lees je in output intent of kleuromzetting.

Moet je advertentie precies op 240% uitkomen?

Nee. In een draad op de Adobe-community zette een ontwerper RGB-zwart om naar ISOnewspaper26v4 en kwam uit op 217% met de rendering intent relatief colorimetrisch en op 231% met perceptueel. Geen van beide haalde 240%, en dat is prima. Het profiel bepaalt de inktverdeling; een preflight keurt je af als je erboven zit, nooit als je eronder blijft.

Hoe zet je een krantenadvertentie om naar het juiste profiel?

Er zijn drie praktische routes met hetzelfde eindresultaat: kleuren omgezet naar het profiel van de krant, dat profiel ingesloten als output intent, fonts ingesloten en opgeslagen als PDF/X-4.

Met InDesign

Heb jij of je ontwerper het bronbestand, dan is dit de netste route. Download de GWG2015-exportpresets van gwg.org en exporteer met de NewspaperAds-preset. Zijn je CMYK-kleuren gemaakt voor gestreken papier, zorg dan dat de export ze omzet in plaats van de getallen te behouden.

Met Adobe Acrobat Pro

Heb je alleen de PDF? Open in Acrobat Pro de functie Convert Colors en kies het krantenprofiel als doel; volgens Adobe is dit de functie die kleurwaarden echt verandert. Vink Preserve Black aan, zodat tekst in 100% K geen mengsel van vier kleuren wordt, en sla op als PDF/X-4. Staat het krantenprofiel er niet tussen, vraag het dan op bij de krant: veel kranten leveren het mee in hun aanleverpakket. Je installeert het voordat je omzet.

Online, zonder Adobe-software

De PDF/X-4-converter doet het in de browser. Kies ISOnewspaper26v4 (240%) of WAN-IFRAnewspaper26v5 (220%). De tool zet RGB en bestaande CMYK om met ICC-kleurbeheer, houdt zwart van 100% K op 100% K en sluit hetzelfde profiel in als output intent. Ontbrekende fonts worden ingesloten. Zou dat betekenen dat een font door een ander font wordt vervangen, dan stopt de omzetting met een duidelijke melding.

In onze eigen test kwam een testpagina uit op een maximale inktdekking van 240,0% met ISOnewspaper26v4 en 216,5% met WAN-IFRAnewspaper26v5. Eerlijk is eerlijk: in JPEG-gecomprimeerde foto's kan compressieruis losse pixels net boven de grens duwen. De preflight van een krant meet het gerenderde resultaat, dus laat bij een strikte grens de eigen controle van de krant lopen. De tool is niet GWG-gecertificeerd; die controle heeft het laatste woord.

De converter kost 4 credits per document en vraagt om een creditpakket of abonnement. De gratis drukwerk-check werkt zonder account en meldt kleurruimte, fonts en PDF/X-status, maar meet de inktdekking niet.

Hoe verhoudt Acrobat Pro zich tot een online converter?

Acrobat Pro geeft je meer controle; een online converter vraagt minder beslissingen.

Wat controleer je voordat je de advertentie uploadt?

Inkt is maar één reden voor afkeuring. Loop dit na voordat je uploadt:

1. Zoek het exacte profiel en de inktlimiet op in de aanleverspecificaties.

2. Zet alle kleuren om naar dat profiel, niet alleen het label.

3. Houd tekst en dunne lijnen in zwart van 100% K.

4. Sla op als PDF/X-4 met ingesloten fonts, plus afloop als daarom gevraagd wordt.

5. Upload via het portaal van de krant of laat de preflight van de krant lopen, en lees het rapport.

Voor afloop, fonts en de rest lees je de complete gids voor een drukklare PDF.

Veelgestelde vragen

Waarom is mijn advertentie afgekeurd op inktdekking?

Ergens tellen de vier inkten op tot meer dan de grens van de krant. De gebruikelijke boosdoeners: koppen in rijk zwart, schaduwen uit een bestand dat voor gestreken papier is gemaakt, en transparante vormen die elkaar overlappen. Zet het hele bestand om naar het profiel van de krant en controleer opnieuw.

Moet ik ISOnewspaper26v4 of WAN-IFRAnewspaper26v5 gebruiken?

Het profiel dat je krant of drukkerij noemt. Mediahuis Nederland vraagt om v4; Janssen/Pers vraagt om v5 met "240%, liefst 220%", en v5 houdt op bij 220%. De preflight controleert tegen het profiel uit de specificatie, dus wissel het niet om.

Worden mijn kleuren doffer na de omzetting?

Een beetje, ja. Krantenpapier kan de verzadigde kleuren van gestreken papier niet weergeven, en de omzetting laat je dat zien voordat de pers het doet. Ontwerpers in een draad op de Adobe-community over de 240%-grens beschrijven hetzelfde verbleekte effect bij boekomslagen. Ontwerp voor het papier: sterk contrast, grote letters, tekst in puur zwart.

Kan ik het oplossen zonder InDesign?

Ja. Exporteer vanuit Canva, Word of Publisher een PDF in de hoogst mogelijke kwaliteit en zet die daarna om. Gebruikers op Microsoft Q&A melden dat nieuwere versies van Publisher geen CMYK-uitvoer meer bieden. Gebruik Convert Colors in Acrobat Pro, of zet je advertentie in de browser om naar PDF/X-4 met een krantenprofiel, en laat daarna de eigen controle van de krant lopen.