Daan van Tongeren
PDFengine Team
Ja. Je burgerservicenummer staat op je rijbewijs, maar niet waar de meeste mensen kijken: het staat op de achterkant, linksboven, vóór de schuine streep. De Rijksoverheid formuleert het letterlijk zo (Rijksoverheid). En precies die kant vergeten mensen af te schermen, omdat ze de reflex van paspoort en ID-kaart toepassen: daar staat het BSN vooraan.
Kernpunten
Je BSN staat op de achterkant van je rijbewijs, linksboven, direct vóór de schuine streep.
Ná die streep staat je rijbewijsnummer. Dat is een ander nummer en het staat op meerdere plekken op het document.
Oplichters die zich voordoen als de RDW vroegen in 2021 én 2022 expliciet om een scan van voor- én achterkant.
De RvIG ontving in 2025 bijna 9.000 meldingen van (mogelijke) identiteitsfraude; ruim de helft daarvan gaat over (een kopie van) een identiteitsdocument (RvIG).
Je rijbewijs is in Nederland een geldig identiteitsdocument, maar níet bij bijvoorbeeld de Belastingdienst of bij indiensttreding.
Afschermen werkt alleen als het definitief in het bestand zit, niet als een laagje dat je weg kunt klikken.
Op de achterkant, in de linkerbovenhoek, vóór de schuine streep. De Rijksoverheid schrijft: "U vindt uw burgerservicenummer (bsn) op de achterkant van uw rijbewijs, linksboven vóór de schuine streep." De RDW bevestigt dit in de eigen brochure met echtheidskenmerken, voor zowel model 2013 als model 2014: "Tot slot staan op de achterzijde het BurgerServiceNummer (BSN) en het rijbewijsnummer vermeld, gescheiden door een schuine streep (/)." Ook NederlandWereldwijd komt tot dezelfde plaats.
Schematisch: BSN linksboven op de achterzijde, gescheiden van het rijbewijsnummer door een schuine streep.
Let op één detail dat vaak misgaat in online uitleg: het BSN heeft op het rijbewijs geen EU-veldnummer. Anders dan je naam of geboortedatum, die netjes genummerd zijn, staat het BSN er kaal, met alleen het label "BSN" ervoor en vastgeplakt aan het rijbewijsnummer. Als een bron je een veldnummer voor het BSN geeft, klopt dat niet.
De RDW is hier zelf niet helemaal eenduidig. De geschiedenispagina van het rijbewijsdocument stelt over model 2013: "Het Burgerservicenummer (Bsn) staat nu op de voorkant en achterkant." Dat spreekt de eigen echtheidsbrochure tegen, want die somt de voorzijde op zónder BSN.
Ik ga hier niet gokken welke van de twee klopt. De praktische lijn: houd de achterkant aan (Rijksoverheid plus de brochure), en dek bij twijfel gewoon beide kanten af. Het kost je niets extra en het lost de onduidelijkheid meteen op.
Drie nummers, drie plekken, drie risicoprofielen. Het BSN is het gevoeligste: dat is je unieke overheidsnummer en het opent deuren bij instanties. Het rijbewijsnummer identificeert het pasje, niet jou als persoon in de basisregistratie.
Nummer | Waar staat het | Formaat | Afschermen? |
|---|---|---|---|
BSN | Achterkant, linksboven, vóór de "/" | 9 cijfers | Ja, vrijwel altijd |
Rijbewijsnummer | Voorkant veld 5, én achterkant ná de "/" | 10 cijfers | Meestal niet nodig, tenzij de ontvanger het niet nodig heeft |
Documentnummer | Zou veld 4d op de voorkant zijn — dit is niet uit een Tier 1-bron bevestigd; veelgebruikte bronnen noemen dit veld, maar ik heb het niet officieel kunnen verifiëren | Onbekend | Bij twijfel afdekken |
Belangrijk inzicht dat bijna niemand benoemt: je rijbewijsnummer staat drie keer op het document. In veld 5 op de voorkant, achterop na de schuine streep, en in de barcode. Je BSN afdekken maakt je rijbewijsnummer dus niet onleesbaar. Wie beide wil afschermen, moet dus op drie plekken kijken.
En de barcode of QR-code zelf? Wat daar precies in zit, is niet publiek bekend. Ik claim dus niet dat je BSN erin staat. Maar juist omdat het onbekend is, is meelakken de veiligste keuze als je een kopie deelt met een partij die alleen je naam en geldigheid hoeft te zien.
Door een aangeleerde reflex. Bij het paspoort en de ID-kaart staat het BSN op de voorzijde, bij de persoonsgegevens. De publiekscampagnes rond veilig kopiëren draaien daar ook om: streep je BSN door, schrijf het doel erbij. Die instructie zit inmiddels bij veel mensen tussen de oren.
Bij het rijbewijs klapt die reflex om. Je schermt de voorkant netjes af, stuurt hem op, en levert je BSN alsnog in via de achterkant. Dat is niet slordigheid, dat is een ontwerpverschil tussen documenten waar niemand je op wijst.
Het Radar-forum laat mooi zien hoe diep de verwarring zit. In een discussie over rijbewijsscans bij het afhalen van een pakket schrijft iemand: "Kijk zelfs eens op de achterzijde van uw rijbewijs, daar staat een barcode op. DIE wordt gescanned als id van de afhaler." Een ander vult aan: "Er wordt geen copy gemaakt maar de barcode wordt uitgelezen, slechts om identiteit vast te stellen."
Vriendelijke correctie: op model 2013 staat de barcode juist op de voorkant. En opvallender nog, in die hele draad noemt niemand het BSN dat linksboven op de achterkant staat. Precies daarom bestaat dit artikel.
Omdat de achterkant is waar het BSN staat. Dat is het scharnierpunt van dit hele stuk, en het is geen theorie: het is terug te zien in twee gedocumenteerde oplichtingsgolven waarin criminelen zich voordeden als de RDW.
In 2021 beschreef Opgelicht?! (AVROTROS) een mail van "Klantenservice RDW" met als onderwerp "Dossier [#2467734]". Het verzoek luidde letterlijk: "Maak een scan van uw rijbewijs (voor- en achterkant). Let er op dat de kwaliteit van uw legitimatiebewijs van hoge resolutie is". De mail gebruikte een écht RDW-telefoonnummer. Het domein, rdw.legitimatiebewijs.app, was acht dagen eerder geregistreerd. Er werd geen geld gevraagd. Het doel was identiteitsfraude.
Een jaar later, op 13 juni 2022, meldde Kassa (BNNVARA) een tweede golf. Het voorwendsel was een "wijziging van het privacybeleid". Gevraagd werd om een kleurenscan in hoge resolutie van beide zijden, te sturen naar info@rdw.legitimatiebewijs.services. Wat er daarna gebeurde: criminelen openden huurcontracten en telefoonabonnementen op naam van slachtoffers. Vaak bleef dat maandenlang onopgemerkt.
Twee campagnes, een jaar uit elkaar, en beide keren dezelfde eis: beide zijden, hoge resolutie. Toeval? Met een compleet BSN plus naam, geboortedatum en pasfoto kun je je bij veel partijen voordoen als iemand anders. Zonder BSN wordt dat aanzienlijk lastiger.
De schaal is niet klein. De RvIG registreerde in 2025 bijna 9.000 meldingen van (mogelijke) identiteitsfraude, en schrijft daarover: "Ruim de helft van deze meldingen heeft betrekking op (een kopie van) een identiteitsdocument" (RvIG). Rijbewijs-specifieke fraudecijfers bestaan niet, dus wees wantrouwig tegenover iedereen die je een percentage voorschotelt.
Nee. De RDW vraagt nooit per e-mail om een scan van je rijbewijs. De organisatie adviseert zelf om te controleren of het afzenderadres eindigt op @rdw.nl. De waarschuwingspagina uit 2021 is inmiddels offline, dus als je erover leest bij Opgelicht?! of Kassa: dat zijn de betrouwbare weergaves.
Twee snelle checks als er zo'n mail binnenkomt. Kijk naar het volledige afzenderdomein, niet naar de weergavenaam. En bel bij twijfel zelf via het nummer op rdw.nl, nooit het nummer uit de mail. Oplichters gebruiken bewust echte telefoonnummers om geloofwaardig over te komen.
De RDW is duidelijk: "In Nederland is een geldig rijbewijs ook een identiteitsdocument." Maar niet overal. De RDW noemt op de pagina over identificeren met het rijbewijs expliciet situaties waarin het níet mag.
Niet toegestaan bij: de Belastingdienst, het aanvragen van een BSN, het aanvragen van een uitkering, indiensttreding bij een nieuwe werkgever, en vreemdelingentoezicht.
Wel toegestaan bij: politie en douane, financiële zaken, de notaris, op het werk, in de zorg, bij OV-controle en bij stemmen.
Die vierde uit het eerste rijtje is praktisch de nuttigste. Vraagt je nieuwe werkgever bij indiensttreding om een kopie van je rijbewijs voor de personeelsadministratie, dan is het rijbewijs daar sowieso niet het juiste document voor. Je hebt dan een paspoort of ID-kaart nodig. Voor de bredere regels rond wat een werkgever wel en niet mag vastleggen, en wie überhaupt een kopie mag maken, verwijs ik naar de uitgebreide gids: veilige kopie identiteitsbewijs maken.
Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens mag dat, maar dan zonder BSN en zonder pasfoto, tenzij je uitdrukkelijk toestemming geeft voor de foto. De verhuurder heeft een legitiem belang om te controleren of je rijbevoegd bent, en daarvoor is je BSN niet nodig.
Een voorbehoud dat ik expliciet maak: de AP-pagina's waren bij het schrijven niet direct op te halen (HTTP 403), dus dit komt uit secundaire bronnen. Ga bij een concreet geschil altijd terug naar de bron zelf, Autoriteit Persoonsgegevens over identiteitsbewijzen, en laat een jurist meekijken als er echt iets op het spel staat. PDFen is een softwaredienst, geen juridische dienstverlener.
Praktisch komt het hierop neer: bij autoverhuur lever je een kopie in waarop je BSN is afgedekt. Dat is precies de achterkant, linksboven.
Loop deze vijf punten langs voordat je een kopie de deur uit doet.
Dek je BSN af. Achterkant, linksboven, de negen cijfers vóór de schuine streep. Dit is het belangrijkste punt.
Overweeg je pasfoto. Bij autoverhuur mag die alleen mee met jouw uitdrukkelijke toestemming. Bij een leeftijdscontrole is de foto juist wel logisch.
Kijk of de ontvanger je rijbewijsnummer nodig heeft. Zo niet: dek hem op alle drie de plekken af (veld 5 voorkant, achterkant na de streep, barcode).
Zet erbij waarvoor de kopie is en op welke datum. Een watermerk dwars over het document maakt hergebruik lastig.
Zorg dat het afdekken definitief is. Een grijs vlakje in een bewerkingsprogramma kan de ontvanger soms gewoon weer wegklikken. Dat verschil tussen afschermen en platslaan leg ik uit in de algemene gids.
Met de tool veilige kopie van je rijbewijs doe je het in drie stappen. Je uploadt een JPG of PNG, je dekt de velden af, en je downloadt een platgeslagen PDF waarin het afdekken echt vastzit.
Er staan presets klaar voor precies de zaken uit de checklist hierboven: "Dek BSN af", "Dek MRZ af" en "Verberg pasfoto". Wil je meer wegwerken, dan teken je zelf extra vlakken: slepen om te plaatsen, aan het hoekje trekken om te schalen. Vervolgens typ je het doel in, bijvoorbeeld "voor autoverhuur". De datum wordt automatisch toegevoegd aan het watermerk.
Eén ding dat ik hier wil benadrukken, want het is bij dit onderwerp niet bijzaak: je rijbewijs verlaat je toestel niet. Het afdekken gebeurt volledig in je browser, er wordt niets geüpload. Downloaden van de PDF kost 1 credit en je logt in met een 6-cijferige code per e-mail.
Nog een praktische tip die de tool zelf ook geeft: fotografeer voor- en achterkant apart. Zeker nu je weet dat het BSN alleen achterop staat, wil je die kant scherp en apart kunnen bewerken.
Voor andere documenten gebruik je de bredere veilige ID-kopie, en wil je specifiek weten hoe je een BSN in andere bestanden onleesbaar maakt, kijk dan bij BSN afschermen.
Op de achterkant, linksboven, vóór de schuine streep. Dat staat zo letterlijk bij de Rijksoverheid en in de echtheidsbrochure van de RDW. De geschiedenispagina van de RDW noemt ook de voorkant, wat de brochure tegenspreekt. Dek bij twijfel beide kanten af.
Nee. Je BSN heeft 9 cijfers en staat achterop vóór de schuine streep. Je rijbewijsnummer heeft 10 cijfers en staat ná die streep, plus in veld 5 op de voorkant en in de barcode. Het BSN identificeert jou bij de overheid, het rijbewijsnummer identificeert het pasje.
Nee. De RDW noemt indiensttreding bij een nieuwe werkgever expliciet als situatie waarin een rijbewijs niet volstaat. Hetzelfde geldt bij de Belastingdienst, bij een BSN-aanvraag, bij een uitkeringsaanvraag en bij vreemdelingentoezicht. Neem in die gevallen je paspoort of ID-kaart mee.
Dat is niet publiek bekend, dus ik beweer het niet. Juist omdat de inhoud onbekend is, is het verstandig de barcode mee af te dekken als de ontvanger alleen je naam en de geldigheid hoeft te controleren.
Bij sommige bewerkingsmethodes wel, als het afdekvlak een losse laag blijft. Daarom levert de tool een platgeslagen PDF: het afdekken zit dan definitief in het beeld. Meer over dat verschil lees je in de algemene gids over veilige ID-kopieën.
Meld het bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude van de RvIG. Ruim de helft van de bijna 9.000 meldingen in 2025 ging over (een kopie van) een identiteitsdocument, dus je bent zeker niet de enige. Houd daarnaast je post, abonnementen en post van incassobureaus in de gaten.
Door Daan van Tongeren, oprichter van PDFen.
PDFen, IlovePDF en Freeconvert.com bieden allemaal goed werkende en snelle hulpmiddelen om documente...
PDF/A is onbekend, maar daarmee niet minder essentieel. Met PDF/A kunt u uw bestanden jarenlang veil...