Mag een verhuurder of makelaar een kopie van je paspoort vragen?

Nee, een gewone verhuurder mag geen volledige kopie van je paspoort met je BSN en pasfoto eisen. Bij normale woninghuur is er geen wet die het kopiëren verplicht, dus een verhuurder of bemiddelaar mag je identiteit hooguit inzien en verifiëren. Alleen bij bemiddeling voor huur van € 10.000 of meer per maand, of bij een koopmakelaar, ligt dat anders. Dit is algemene voorlichting, geen juridisch advies: pdfen is een softwaredienst, geen juridische dienstverlener.

Kernpunten

• Gewone woningverhuur valt níét onder de Wwft. Bemiddeling valt daar pas onder vanaf een huurprijs van € 10.000 per maand (sinds 21 mei 2020).

• Verhuurders staan niet op de korte lijst van organisaties die volgens de Rijksoverheid om een kopie mogen vragen.

• Bij een bezichtiging heeft niemand recht op je ID. Naam en contactgegevens volstaan.

• Geef je een kopie, scherm dan altijd je BSN en pasfoto af en lever een platgeslagen PDF.

• De RvIG registreerde in 2025 bijna 9.000 meldingen van (mogelijke) identiteitsfraude (RvIG, 2025).

• Je ID inhouden als borg is verboden op grond van de Paspoortwet.

Mag een verhuurder een kopie van je paspoort vragen?

Vragen mag altijd, meewerken hoeft niet. Voor een normale huurwoning bestaat er geen wettelijke plicht om een kopie van je identiteitsbewijs af te geven. De Rijksoverheid noemt een korte lijst organisaties die dat wél mogen vragen: de overheid, banken, notarissen, casino's, levensverzekeraars en werkgevers (Rijksoverheid). Verhuurders staan daar niet tussen.

Een verhuurder wil begrijpelijk weten wie er in de woning komt. Daarvoor mag hij je identiteit vaststellen: je ID inzien en de kenmerken noteren die hij nodig heeft. Een volledige kopie waar je BSN en pasfoto nog op staan is iets anders, en dat is voor een gewone woning niet toegestaan.

Een woningzoeker op Rechtswinkel.nl legde precies dit voor. De verhuurder had een kopie van zijn paspoort gevraagd waarop het BSN niet was doorgestreept. Het antwoord van de jurist was kort: je bent niet verplicht een kopie van je identiteitsbewijs te verstrekken (Rechtswinkel.nl).

Verhuurder of makelaar: wat verandert de Wwft en de € 10.000-grens?

Hier zit het scharnierpunt. Veel verhuurmakelaars zeggen: "wij zijn Wwft-plichtig, dus wij moeten een kopie maken." Voor een normale huurwoning klopt dat niet. Bemiddeling bij huur en verhuur valt pas onder de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme "voor zover de huurprijs per maand € 10.000 of meer bedraagt" (Yspeert advocaten; Delissen Martens).

Onder die grens, en dat is vrijwel alle woninghuur, is er geen Wwft, geen cliëntenonderzoek en geen wettelijke kopieerplicht. Een bemiddelaar die zich voor jouw huurwoning van € 1.400 op de Wwft beroept, heeft dus ongelijk. Vraag gerust op grond van welke wet de kopie wordt geëist.

Bij een koopwoning ligt het anders. Een aankoop- of verkoopmakelaar is wél Wwft-plichtig en mag daarvoor een kopie in het dossier bewaren. Ook dan geldt: het BSN moet worden afgeschermd en de pasfoto hoeft niet herkenbaar te zijn. Weiger je een kopie, dan noteert de makelaar de kenmerken (naam, geboortedatum, documentnummer) gewoon met de hand.

Wat mag men op welk moment vragen?

Het verschilt sterk per fase van het verhuurproces. Bij een bezichtiging bestaat er nog geen overeenkomst en dus geen grondslag voor identiteitsgegevens: naam en contactgegevens zijn genoeg. Naarmate het serieuzer wordt mag men je identiteit vaststellen, maar een kopie eisen met zichtbaar BSN en pasfoto blijft voor een normale woning uit den boze. De onderstaande tabel zet het per moment op een rij.

Wat een verhuurder of makelaar per fase mag vragen.

Let vooral op de inschrijffase. Bemiddelaars vragen daar vaak al een volledige scan, plus loonstrook en werkgeversverklaring, terwijl er nog geen contract ligt. Juridisch hoeft dat op dat moment nog helemaal niet.

Mag een verhuurder je BSN en pasfoto verwerken?

Dit zijn de twee gevoeligste velden op je document, en juist die mag een verhuurder niet zomaar hebben. Het burgerservicenummer mag een organisatie buiten de overheid alleen gebruiken als een wet dat expliciet bepaalt. Voor verhuur is er geen zulke wet (ICTRecht). Volgens de lijn van de Autoriteit Persoonsgegevens hoort het BSN dus niet in een verhuurdossier thuis.

De pasfoto is een biometrisch gegeven en valt in een zwaarder beschermde categorie. Een verhuurder heeft geen reden om die te bewaren. Krijgt hij toch een kopie, dan horen zowel het BSN als de pasfoto onherkenbaar te zijn.

Een belangrijke nuance: of een verhuurder bij een normale woning een kopie mét afgeschermd BSN überhaupt mag bewaren of alleen mag inzien, en hoe lang, is een juridisch fijnzinnig punt. De exacte formulering van de Autoriteit Persoonsgegevens en de bewaartermijnen vragen een check bij een jurist. Ik presenteer dit daarom niet als vaststaand. De Autoriteit Persoonsgegevens legt de hoofdlijn uit op haar eigen pagina over identiteitsbewijzen (Autoriteit Persoonsgegevens).

Eén ding is wél hard: je identiteitsbewijs inhouden als borg is verboden op grond van de Paspoortwet (Radar). De Consumentenbond trof in 2020 nog vijftig verhuurbedrijven aan die onterecht een ID als borg of kopie vroegen (Consumentenbond, 2020).

Wat doe je als de verhuurder een ongewijzigde kopie eist?

Blijf rustig en vraag naar de grondslag. Voor een normale woning is er geen wet die een volledige kopie afdwingt, dus je mag beleefd weigeren. Vraag concreet: op grond van welke wet vraagt u dit, en waarvoor bewaart u de gegevens? Vaak stopt het gesprek daar al.

Wil je het bemiddelaar of verhuurder makkelijk maken zonder je gegevens weg te geven, lever dan zelf een veilige versie aan. Je scherm je BSN en pasfoto af, zet er een watermerk op met het doel en de datum, en levert een platgeslagen PDF. Zo houdt de verhuurder wat hij nodig heeft (dat je bent wie je zegt), en houd jij je gevoelige velden voor jezelf. Hoe je precies afschermt, staat stap voor stap in onze gids over een veilige kopie van je identiteitsbewijs maken.

Met de paspoortkopie-tool met watermerk doe je dit in je browser. Je paspoort verlaat je toestel nooit: het afschermen en het watermerk gebeuren lokaal, en je downloadt een platgeslagen PDF. Precies wat je in een uploadportaal van een bemiddelaar kunt inleveren.

Discriminatie en de Wet goed verhuurderschap

Sinds 1 juli 2023 verplicht de Wet goed verhuurderschap verhuurders en bemiddelaars tot een transparante, objectieve selectieprocedure, met desgevraagd uitleg aan afgewezen kandidaten en een verbod op discriminatie en intimidatie (Rijksoverheid; Woonbond). Sinds 1 januari 2024 heeft elke gemeente een meldpunt ongewenst verhuurgedrag, met boetes tot € 90.000.

Vragen naar je nationaliteit of herkomst is voor de huurovereenkomst niet relevant en kan discriminatoir zijn. Dat is geen theoretisch risico: het CBS liet zien dat woningzoekenden met een niet-Nederlands klinkende naam buiten de G4 minder vaak worden uitgenodigd voor een bezichtiging (CBS, 2024). Word je onterecht om extra gegevens gevraagd, dan kun je dat bij het gemeentelijke meldpunt aankaarten.

Wat als je een expat bent of via een internationale bemiddelaar huurt?

Voor expats geldt precies dezelfde regel, maar de praktijk is vaak strenger dan nodig. Internationale bemiddelaars vragen regelmatig een complete scan van paspoort én visum, soms nog voordat er zicht op een woning is. De Wwft-drempel van € 10.000 per maand verandert daar niets aan: onder dat bedrag is er ook voor een expat geen wettelijke kopieerplicht.

Krijg je een digitaal uploadportaal voorgeschoteld, upload dan niet je originele scan. Lever een afgeschermde, platgeslagen PDF met je BSN of nationaal nummer bedekt en je pasfoto verborgen. Dat voldoet aan het doel (aantonen wie je bent) zonder je meest gevoelige gegevens vrij te geven.

Hoe maak je een veilige, afgeschermde kopie?

Het idee is simpel: dek af wat niet nodig is, en maak de kopie onbruikbaar voor misbruik. Je verbergt je BSN en pasfoto, voegt een watermerk toe met het doel ("alleen voor huurinschrijving") en de datum, en slaat het geheel plat tot een PDF zodat de afdekvlakken niet meer weg te klikken zijn.

Onze paspoortkopie-tool heeft hiervoor kant-en-klare knoppen: "Dek nummer af", "Dek MRZ af" en "Verberg pasfoto". Extra vlakken teken je zelf door te slepen, en je schaalt ze door aan een hoekje te trekken. Je uploadt een JPG of PNG (een telefoonfoto of scan-export; HEIC werkt niet in de browser), typt het doel voor het watermerk, en de datum wordt automatisch toegevoegd. De download is een PDF en kost 1 credit; inloggen kan met een 6-cijferige e-mailcode.

Wil je specifiek weten waarom juist het BSN zo gevoelig is, of dat ook op je rijbewijs speelt, lees dan staat je BSN op de achterkant van je rijbewijs of gebruik direct de BSN-afscherm-tool. Voor het bredere hoe-en-waarom is er de veilige ID-kopie-pagina.

Veelgestelde vragen

Mag een verhuurder mijn BSN noteren of kopiëren?

Voor een normale huurwoning niet. Het BSN mag een organisatie buiten de overheid alleen gebruiken als een wet dat voorschrijft, en voor verhuur bestaat die wet niet (ICTRecht). Scherm je BSN dus af voordat je een kopie afgeeft.

Mag een verhuurder mijn paspoort als borg houden?

Nee. Je identiteitsbewijs inhouden als borg is verboden op grond van de Paspoortwet. De Consumentenbond trof in 2020 nog vijftig verhuurbedrijven die dit onterecht deden (Consumentenbond, 2020). Geef je document nooit fysiek uit handen.

Wanneer mag een makelaar wél een kopie maken?

Bij een koopwoning, want een aankoop- of verkoopmakelaar valt onder de Wwft. En bij verhuurbemiddeling vanaf € 10.000 huur per maand (Yspeert). Ook dan blijft je BSN afgeschermd en hoeft je pasfoto niet herkenbaar te zijn.

Wat als de bemiddelaar bij inschrijving al een volledige scan vraagt?

Dat mag je weigeren. Bij inschrijving of screening van een normale woning is er nog geen contract en geen wettelijke kopieerplicht. Men mag je identiteit inzien en de kenmerken noteren, maar een volledige scan met BSN en pasfoto is niet nodig.

Is dit juridisch advies?

Nee. Dit is algemene voorlichting. pdfen is een softwaredienst, geen juridische dienstverlener. Voor de exacte grenzen (mag een verhuurder een afgeschermde kopie bewaren of alleen inzien, en welke bewaartermijnen gelden) raadpleeg je een jurist of de Autoriteit Persoonsgegevens.

Door Daan van Tongeren, oprichter van PDFen.